James Earl Carter Jr., powszechnie znany jako Jimmy Carter, urodził się 1 października 1924 roku w Plains w stanie Georgia. Jest 39. prezydentem Stanów Zjednoczonych, który pełnił urząd w latach 1977–1981. Carter zapisał się w historii jako pierwszy wśród amerykańskich prezydentów, który dożył setnych urodzin, obchodzonych 1 października 2024 roku, stając się jednocześnie najdłużej żyjącym prezydentem w historii USA. Jego małżeństwo z Rosalynn Smith, trwające 77 lat, stanowiło fundament jego życia osobistego i publicznego. Po zakończeniu kadencji prezydenckiej poświęcił się intensywnej działalności na rzecz pokoju i praw człowieka, za którą w 2002 roku został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla. Jimmy Carter zmarł 29 grudnia 2024 roku w swoim rodzinnym domu w Plains.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Jimmy Carter na 1 października 2024 roku miał 100 lat.
- Żona/Mąż: Rosalynn Smith Carter.
- Dzieci: John William „Jack” Carter, James Earl „Chip” Carter III, Donald Jeffrey „Jeff” Carter, Amy Lynn Carter.
- Zawód: 39. prezydent Stanów Zjednoczonych, były gubernator Georgii, absolwent Akademii Marynarki Wojennej, rolnik.
- Główne osiągnięcie: Negocjacje porozumień Camp David między Izraelem a Egiptem, działalność humanitarna i pokojowa po prezydenturze, za którą otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla.
Jimmy Carter: Od Rolnika z Georgii do Prezydenta Stanów Zjednoczonych
James Earl Carter Jr., znany światu jako Jimmy Carter, przyszedł na świat 1 października 1924 roku w Plains, w stanie Georgia. Jest on postacią historyczną, której życie i kariera wywarły znaczący wpływ na politykę Stanów Zjednoczonych i stosunki międzynarodowe. Urodzony i wychowany w rolniczej społeczności, Carter zdobył wykształcenie wojskowe, by następnie z powodzeniem rozpocząć karierę polityczną, która doprowadziła go na najwyższe stanowisko w państwie. Jego prezydentura, choć krótka, była okresem naznaczonym znaczącymi wyzwaniami i ważnymi decyzjami. Po opuszczeniu Białego Domu, Carter kontynuował swoje zaangażowanie w sprawy społeczne i humanitarne, stając się globalnym ambasadorem pokoju.
Pochodzenie i wczesne lata życia
Jimmy Carter urodził się w Plains, w stanie Georgia, w rodzinie o głęboko zakorzenionych tradycjach rolniczych. Jego ojciec, James Earl Carter Sr., był właścicielem farmy i sklepu, a matka, Bessie Lillian Gordy Carter, pracowała jako pielęgniarka i aktywnie działała społecznie. Wychowanie w takim środowisku, z naciskiem na pracę, uczciwość i służbę publiczną, ukształtowało jego późniejsze postrzeganie świata i wartości, którymi się kierował. Carter, często określany mianem „farmera uprawiającego orzeszki ziemne”, konsekwentnie podkreślał swoje skromne pochodzenie, co stanowiło ważny element jego wizerunku politycznego.
Wykształcenie i kariera wojskowa
Droga Jimmy’ego Cartera do służby publicznej rozpoczęła się od edukacji wojskowej. W 1946 roku ukończył prestiżową Akademię Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych (U.S. Naval Academy) ze stopniem Bachelor of Science. Po zdobyciu wykształcenia, rozpoczął czynną służbę w United States Navy, która trwała do 1953 roku, a następnie kontynuował służbę w rezerwie do 1961 roku, osiągając stopień porucznika. Służba w siłach podwodnych pozwoliła mu zdobyć cenne doświadczenie w zakresie dowodzenia i odpowiedzialności, które okazały się nieocenione w jego późniejszej karierze politycznej.
Kariera polityczna Jimmy’ego Cartera
Kariera polityczna Jimmy’ego Cartera stanowi fascynujący przykład drogi od lokalnego polityka do prezydenta Stanów Zjednoczonych. Jego umiejętność komunikacji z wyborcami i konsekwentne realizowanie swoich przekonań pozwoliły mu zdobyć uznanie i poparcie, które zaowocowały objęciem najwyższego urzędu w państwie.
Senator stanowy i gubernator Georgii
Przed wejściem na scenę polityczną Stanów Zjednoczonych, Jimmy Carter zdobywał doświadczenie na szczeblu stanowym. W latach 1963–1967 pełnił funkcję senatora stanowego w Senacie Georgii, reprezentując 14. dystrykt. Następnie, w latach 1971–1975, piastował urząd 76. gubernatora Georgii. Te stanowiska pozwoliły mu poznać mechanizmy rządzenia i zyskać reputację skutecznego lidera, który potrafi wprowadzać zmiany.
Droga do prezydentury w 1976 roku
Wybory prezydenckie w 1976 roku przyniosły zaskakujący sukces Jimmy’emu Carterowi. Jako kandydat Partii Demokratycznej, który początkowo nie był faworytem, zdołał pokonać urzędującego prezydenta Geralda Forda. Jego kampania, oparta na uczciwości, transparentności i obietnicy „przywrócenia zaufania do rządu”, trafiła do serc wielu Amerykanów, zmęczonych skandalem Watergate i wojną w Wietnamie. Carter wygrał, stając się 39. prezydentem Stanów Zjednoczonych.
Prezydentura Jimmy’ego Cartera (1977-1981)
Kadencja prezydencka Jimmy’ego Cartera była okresem intensywnych wysiłków na rzecz pokoju, praw człowieka i reform wewnętrznych. Pomimo wielu wyzwań, jego prezydentura przyniosła również znaczące sukcesy, które do dziś są wspominane jako kamienie milowe w historii Stanów Zjednoczonych.
Kluczowe decyzje i osiągnięcia w polityce zagranicznej
W dziedzinie polityki zagranicznej, Jimmy Carter zapisał się złotymi zgłoskami dzięki swoim negocjacjom pokojowym. W 1978 roku doprowadził do podpisania historycznych porozumień Camp David między Izraelem a Egiptem, co stanowiło przełom w wieloletnim konflikcie regionalnym. Ponadto, jego administracja nawiązała pełne stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową oraz doprowadziła do zawarcia traktatów dotyczących przyszłości Kanału Panamskiego, co miało kluczowe znaczenie dla stosunków międzynarodowych.
Polityka wewnętrzna i reformy
Na froncie wewnętrznym, administracja Cartera podjęła szereg działań mających na celu usprawnienie funkcjonowania rządu i odpowiedź na palące problemy społeczne. W tym celu powołano do życia dwa nowe departamenty: Departament Energii, w reakcji na kryzys energetyczny, oraz Departament Edukacji, podkreślając znaczenie rozwoju edukacji dla przyszłości narodu. Carter dążył również do reformy systemu opieki zdrowotnej i ochrony środowiska.
Wyzwania i zakończenie prezydentury
Pomimo znaczących osiągnięć, prezydentura Jimmy’ego Cartera napotkała na poważne trudności, które wpłynęły na jego reelekcję w 1980 roku. Jednym z najtrudniejszych kryzysów był 444-dniowy kryzys z zakładnikami w Iranie, który stanowił symbol bezradności amerykańskiej administracji. Ponadto, radziecka inwazja na Afganistan w 1979 roku znacząco wpłynęła na napięcia międzynarodowe i atmosferę w Stanach Zjednoczonych. W obliczu tych wyzwań, Carter przegrał wybory z Ronaldem Reaganem.
Życie osobiste i rodzina Jimmy’ego Cartera
Życie prywatne Jimmy’ego Cartera było silnie związane z jego żoną, Rosalynn Smith Carter, która odgrywała kluczową rolę w jego życiu i karierze. Ich długoletnie małżeństwo i silne więzi rodzinne stanowiły dla niego wsparcie i inspirację.
Małżeństwo z Rosalynn Smith
W 1946 roku Jimmy Carter poślubił Rosalynn Smith. Ich związek okazał się niezwykle trwały i owocny, trwając przez 77 lat, aż do śmierci Rosalynn w 2023 roku. Było to jedno z najdłuższych małżeństw w historii amerykańskich par prezydenckich. Rosalynn była nie tylko żoną i matką, ale także zaufaną doradczynią i partnerką życiową Jimmy’ego, aktywnie uczestniczącą w jego działalności publicznej i humanitarnej.
Dzieci i wnuki
Jimmy i Rosalynn Carter doczekali się czworga dzieci: John William „Jack” Carter, James Earl „Chip” Carter III, Donald Jeffrey „Jeff” Carter i Amy Lynn Carter. Posiadali również liczne grono wnuków, które stanowiły ważny element ich życia rodzinnego. Rodzina Cartera zawsze była dla niego źródłem siły i motywacji.
Działalność po prezydenturze: Pokój, Prawa Człowieka i Filantropia
Po opuszczeniu Białego Domu w 1981 roku, Jimmy Carter rozpoczął drugie, równie imponujące życie poświęcone służbie ludzkości. Jego zaangażowanie w projekty humanitarne, pokojowe i na rzecz praw człowieka przyniosło mu uznanie na całym świecie i stanowi inspirację dla wielu.
Carter Center: Misja i Działania
W 1982 roku Jimmy Carter wraz z żoną Rosalynn założył Carter Center, organizację non-profit z siedzibą w Atlancie. Główną misją centrum jest promowanie pokoju i zdrowia na świecie. Carter Center monitoruje wybory w krajach rozwijających się, walczy z chorobami tropikalnymi, takimi jak drakunkuloza czy malarię, oraz angażuje się w rozwiązywanie konfliktów. Dzięki wysiłkom Carter Center, choroba wywoływana przez robaka gwinejskiego została niemal całkowicie wyeliminowana.
Zaangażowanie w Habitat for Humanity
Przez wiele lat Jimmy Carter był jednym z najbardziej aktywnych wolontariuszy organizacji Habitat for Humanity, która buduje domy dla osób potrzebujących. Wspólnie z żoną, osobiście brał udział w budowach, stając się symbolem zaangażowania w poprawę warunków życia najuboższych. Jego praca w tej organizacji była dowodem jego skromności i niezłomnej woli niesienia pomocy.
Pokojowa Nagroda Nobla
W 2002 roku Jimmy Carter został uhonorowany Pokojową Nagrodą Nobla za swoje dekady wysiłków na rzecz pokojowego rozwiązywania konfliktów, promowania demokracji i praw człowieka oraz rozwijania współpracy międzynarodowej. Nagroda ta była ukoronowaniem jego niezwykłej działalności po prezydenturze i potwierdzeniem jego znaczącego wkładu w budowanie lepszego świata.
Inne aspekty życia i dziedzictwa Jimmy’ego Cartera
Jimmy Carter to postać wielowymiarowa, której życie wykracza poza politykę i działalność humanitarną. Jego zainteresowania, poglądy i aktywność literacka tworzą pełniejszy obraz tej niezwykłej postaci.
Działalność literacka
Po zakończeniu prezydentury, Jimmy Carter aktywnie zajmował się pisaniem. Jest autorem kilkunastu książek, w tym wspomnień politycznych, analiz konfliktów międzynarodowych i refleksji na temat wiary. Jego prace literackie, często kontrowersyjne, stanowią cenne źródło wiedzy o jego poglądach i doświadczeniach.
Powrót do korzeni i obserwacje
Po opuszczeniu Białego Domu, Carter powrócił do swojego rodzinnego miasta Plains, gdzie kontynuował zarządzanie rodzinną farmą orzeszków ziemnych. Jego życie po prezydenturze było również naznaczone otwartością na niezwykłe zjawiska. Jimmy Carter oficjalnie zgłosił obserwację niezidentyfikowanego obiektu latającego (UFO) w 1973 roku, co dodaje element tajemniczości do jego biografii.
Zdrowie i Długowieczność: Rekordowy Prezydent
Jimmy Carter zapisał się w historii Stanów Zjednoczonych również ze względu na swoją niezwykłą długowieczność, stając się najstarszym żyjącym prezydentem. Jego walka o zdrowie i determinacja w obliczu trudności stanowią inspirację.
Pierwszy prezydent stulatek
Jimmy Carter stał się pierwszym prezydentem Stanów Zjednoczonych, który dożył setnych urodzin. Obchody jego setnej rocznicy urodzin 1 października 2024 roku były doniosłym wydarzeniem, podkreślającym jego wyjątkową długowieczność. Carter zmarł 29 grudnia 2024 roku, w wieku 100 lat, pozostawiając po sobie bogate dziedzictwo.
Ostatnie lata życia
W ostatnich latach życia, Jimmy Carter zmagał się z problemami zdrowotnymi. W lutym 2023 roku podjął decyzję o przejściu pod opiekę hospicyjną, spędzając czas w rodzinnym domu w Plains, otoczony bliskimi. Jego godna postawa w obliczu choroby i śmierci była świadectwem jego siły charakteru.
Podsumowanie
Jimmy Carter, 39. prezydent Stanów Zjednoczonych, pozostaje postacią niezwykle ważną w historii Ameryki i świata. Jego prezydentura, choć pełna wyzwań, przyniosła kluczowe osiągnięcia w dziedzinie dyplomacji i praw człowieka. Po opuszczeniu Białego Domu, Carter stał się globalnym ambasadorem pokoju i filantropii, którego działalność w Carter Center i Habitat for Humanity zainspirowała miliony ludzi. Jego wyjątkowa długowieczność, która pozwoliła mu na zostanie pierwszym prezydentem stulatkiem, oraz nieustające zaangażowanie w służbę ludzkości, czynią go wzorem do naśladowania.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Za co Carter dostał Nobla?
Jimmy Carter otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 2002 roku. Uhonorowano go za jego wieloletnie, niestrudzone wysiłki w znajdowaniu pokojowych rozwiązań konfliktów międzynarodowych, promowanie demokracji i praw człowieka oraz zaangażowanie w rozwój gospodarczy i społeczny.
Kto był najstarszym prezydentem USA?
Najstarszym prezydentem USA w momencie objęcia urzędu był Joe Biden, który miał 78 lat. Jimmy Carter był prezydentem w wieku 52 lat, a po zakończeniu kadencji dożył bardzo sędziwego wieku, stając się najdłużej żyjącym byłym prezydentem.
Ile lat miała żona Cartera?
Rosalynn Carter, żona Jimmy’ego Cartera, urodziła się 18 sierpnia 1927 roku, a zmarła 19 listopada 2023 roku, w wieku 96 lat. Była bardzo zaangażowana w działalność męża i jego prezydenturę, a także w działania charytatywne po jej zakończeniu.
Gdzie mieszkał Jimmy Carter?
Jimmy Carter urodził się i wychował w Plains, w stanie Georgia. Po zakończeniu prezydentury wrócił do swojego rodzinnego miasta, gdzie mieszkał przez większość swojego życia.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Jimmy_Carter
