Marcello Mastroianni: Życie i kariera włoskiego aktora filmowego

0

Marcello Mastroianni, którego pełne nazwisko brzmiało Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni, był jednym z najbardziej charyzmatycznych i kultowych włoskich aktorów XX wieku. Urodził się 26 września 1924 roku w Fontana Liri, a jego kariera, trwająca od 1939 do 1996 roku, obejmuje 147 filmów, co czyni go niezwykle płodnym artystą. W życiu prywatnym był dwukrotnie ojcem – jego córkami są Barbara Mastroianni oraz Chiara Mastroianni, owoc związku z francuską gwiazdą Catherine Deneuve. Aktor zmarł 19 grudnia 1996 roku w wieku 72 lat w Paryżu, pozostawiając po sobie dziedzictwo w postaci niezliczonych niezapomnianych ról i statusu ikony włoskiego kina.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 72 lata (w momencie śmierci)
• Żona/Mąż: Flora Carabella (małżeństwo od 1950 do 1996)
• Dzieci: Barbara Mastroianni, Chiara Mastroianni
• Zawód: Aktor
• Główne osiągnięcie: Ikona włoskiego kina, znany z ról w filmach Felliniego i duetu z Sophią Loren.

Życiorys Marcello Mastroianniego

Pochodzenie i młodość

Marcello Vincenzo Domenico Mastroianni przyszedł na świat 26 września 1924 roku w małej, malowniczej miejscowości Fontana Liri, położonej w sercu Apeninów, w prowincji Frosinone, regionie Lacjum. Choć jego korzenie tkwią w tej niewielkiej wiosce, jego młodość i okres dorastania przebiegały w dynamicznie rozwijających się włoskich metropoliach: Turynie i Rzymie. Zmienne miejsca zamieszkania znacząco wpłynęły na jego wszechstronność jako aktora, kształtując szerokie spektrum jego możliwości artystycznych.

Dziś Marcello Mastroianni jest powszechnie uznawany za jednego z najbardziej kultowych męskich wykonawców włoskiego kina XX wieku. Jego kariera filmowa, niezwykle płodna, rozciągała się na przestrzeni niemal sześciu dekad, od 1939 do 1996 roku, obejmując łącznie 147 produkcji. Na zawsze zapisał się w historii kina jako gwiazdor, którego kreacje do dziś inspirują i zachwycają widzów na całym świecie.

Aktor zmarł 19 grudnia 1996 roku w wieku 72 lat w swoim paryskim mieszkaniu, zlokalizowanym w eleganckiej dzielnicy Saint-Germain-des-Prés. Bezpośrednią przyczyną jego zgonu był rak trzustki, z którym zmagał się w ostatnich miesiącach życia.

Rodzina i życie prywatne Marcello Mastroianniego

Rodzice i korzenie rodzinne

Marcello Mastroianni był synem Idy (z domu Irolle) i Ottone Mastroianniego. Oboje jego rodzice pochodzili z pobliskiego miasta Arpino, co podkreśla jego silne związki z regionem Lacjum. Tło społeczne rodziny Mastroiannich było skromne – jego ojciec, Ottone, prowadził warsztat stolarski, co stanowiło przykład tradycyjnego rzemiosła, dalekiego od świata wielkiego kina, w którym przyszło mu zabłysnąć.

Artystyczne dziedzictwo i relacje z bratem

W rodzinie Mastroiannich nie brakowało talentów artystycznych. Marcello był bratankiem słynnego rzeźbiarza Umberto Mastroianniego, co świadczy o artystycznych predyspozycjach w jego rodzinie. Jego brat, Ruggero Mastroianni, odnalazł swoje powołanie w świecie filmu jako ceniony montażysta. Ruggero wielokrotnie współpracował z Marcello przy kluczowych produkcjach, takich jak „Miasto kobiet” czy „Ginger i Fred”, tworząc tym samym artystyczny duet braterski, który wzbogacił włoską kinematografię.

Małżeństwo z Florą Carabellą

12 sierpnia 1950 roku Marcello Mastroianni poślubił aktorkę Florę Carabellę. Owocem tego związku była córka Barbara Mastroianni. Para pozostawała w formalnym związku małżeńskim aż do śmierci aktora. Jednakże, mimo formalnej więzi, od 1964 roku małżonkowie żyli w nieformalnej separacji, co było bezpośrednim skutkiem licznych romansów Marcello, które znacząco wpłynęły na ich wspólne życie.

Nieformalna separacja i burzliwe romanse

Niewierność Marcello Mastroianniego była powszechnie znana i stanowiła przyczynę jego nieformalnej separacji z żoną Florą Carabellą od 1964 roku. Jego życie prywatne było barwne i obfitowało w romanse z wieloma znanymi kobietami ze świata kina, co czyniło go postacią budzącą zainteresowanie nie tylko na ekranie, ale i poza nim.

• Anouk Aimée
• Carole Mallory
• Claudia Cardinale
• Lauren Hutton
• Ursula Andress

Wielka miłość do Faye Dunaway

Po separacji z żoną, w latach 1968–1970, Marcello Mastroianni przeżył intensywny związek z amerykańską aktorką Faye Dunaway. Para poznała się na planie filmu „Miejsce dla kochanków”. Faye Dunaway pragnęła małżeństwa i dzieci, jednak Mastroianni, jako katolik, odmówił rozwodu z Florą. Ta decyzja doprowadziła do bolesnego rozstania z Dunaway, kończąc jeden z bardziej znaczących romansów aktora.

Związek z Catherine Deneuve

W latach 70. przez cztery lata Marcello Mastroianni dzielił życie z francuską gwiazdą Catherine Deneuve. Z tego związku narodziła się ich córka, Chiara Mastroianni, która również podążyła śladami rodziców i została aktorką. W tym okresie nakręcili wspólnie cztery filmy, umacniając swój artystyczny i osobisty związek, który na stałe zapisał się w historii kina.

Ostatnia partnerka życiowa

Od 1976 roku aż do swojej śmierci w 1996 roku, Marcello Mastroianni był związany z Anną Marią Tatò, autorką i reżyserką filmową. Tatò była jego ostatnią partnerką życiową, towarzysząc mu w ostatnich latach życia i wspierając go w walce z chorobą.

Kariera zawodowa Marcello Mastroianniego

Debiut i początki kariery filmowej

Debiut Marcello Mastroianniego na ekranie miał miejsce w bardzo młodym wieku. Już w 1939 roku, mając zaledwie czternaście lat, pojawił się jako statysta w niekredytowanej roli w filmie „Marionette”. Przez kolejne lata jego kariera rozwijała się stopniowo, a jego talent zaczął być dostrzegany przez producentów i reżyserów.

Przełom w karierze – komedia kryminalna

Krytyczny i komercyjny przełom w karierze Marcello Mastroianniego nastąpił w 1958 roku. Jego rola w komedii kryminalnej „Sprawcy nieznani” (Big Deal on Madonna Street) przyniosła mu szerokie uznanie i otworzyła drzwi do dalszych, bardziej znaczących projektów. Ten sukces udowodnił jego wszechstronność i potencjał komediowy, potwierdzając jego pozycję jako wschodzącej gwiazdy włoskiego kina.

Współpraca z Federico Fellinim – droga do międzynarodowej sławy

Światową sławę Marcello Mastroianni zdobył dzięki kluczowym rolom w filmach wybitnego reżysera Federico Felliniego. Jego kreacja znużonego dziennikarza tabloidowego w „Słodkim życiu” (1960) stała się jedną z najbardziej ikonicznych scen w historii kina. Następnie, w 1963 roku, wcielił się w postać reżysera przeżywającego kryzys twórczy w arcydziele „8½”. Te role ugruntowały jego pozycję jako jednego z najważniejszych aktorów kina artystycznego, zdobywając mu międzynarodowe uznanie.

Warto wiedzieć: Współpraca z Federico Fellinim miała fundamentalne znaczenie dla kariery Marcello Mastroianniego, kształtując jego wizerunek i otwierając mu drzwi do międzynarodowej sławy, która przetrwała dekady.

Legendarny duet z Sophią Loren

Marcello Mastroianni stworzył jeden z najsłynniejszych ekranowych duetów w historii kina wraz z Sophią Loren. Ich wspólna gra aktorska na przestrzeni czterdziestu lat zaowocowała jedenastoma filmami. Do ich najznamienitszych wspólnych dzieł należą takie klasyki jak „Wczoraj, dziś, jutro” oraz „Małżeństwo po włosku”, w których oboje zaprezentowali swoje mistrzostwo i chemię ekranową, która do dziś jest wspominana z podziwem.

Stosunek do Hollywood – wybór europejskiego kina

Pomimo ogromnej międzynarodowej sławy i uznania, Marcello Mastroianni w dużej mierze unikał pracy w Hollywood. Preferował pozostanie aktorem rdzennie włoskim, ceniąc sobie możliwość pracy w europejskim kinie, które uważał za bliższe jego artystycznym aspiracjom. Ten świadomy wybór pozwolił mu zachować artystyczną integralność i unikalny styl, który stał się jego znakiem rozpoznawczym.

Ostatnie projekty i pośmiertna premiera

W 1996 roku, tuż przed śmiercią, Marcello Mastroianni wystąpił wraz ze swoją córką Chiarą w filmie „Trzy życia i jedna śmierć”. Jego ostatnim dziełem, które miało swoją premierę już po jego śmierci w 1997 roku, był film „Podróż do początku świata”. Te ostatnie projekty stanowią ważne świadectwo jego nieustającej pasji do aktorstwa, nawet w obliczu ciężkiej choroby.

Nagrody i osiągnięcia Marcello Mastroianniego

Marcello Mastroianni zapisał się na kartach historii kina jako pierwszy aktor, który zdobył nominację do Oscara za rolę w filmie w języku innym niż angielski. Było to niezmiernie ważne wyróżnienie za jego kreację w filmie „Rozwód po włosku” w 1961 roku, które otworzyło drogę dla innych międzynarodowych aktorów.

Łącznie zdobył trzy nominacje do Oscara dla Najlepszego Aktora Pierwszoplanowego, co jest znaczącym osiągnięciem w jego karierze.

Aktor odnosił również znaczące sukcesy na Festiwalu Filmowym w Cannes. Jest jednym z zaledwie trzech aktorów w historii, którzy dwukrotnie zdobyli nagrodę dla Najlepszego Aktora na tym prestiżowym festiwalu, co świadczy o jego niezmiennym talencie i sile artystycznej.

• 1970 rok – za „Dramat zazdrości”
• 1987 rok – za „Oczy czarne”

W swojej bogatej kolekcji trofeów Marcello Mastroianni posiadał wiele innych prestiżowych nagród. Wśród nich znalazły się dwie nagrody BAFTA, dwa Złote Globy oraz dwie nagrody dla Najlepszego Aktora na Festiwalu Filmowym w Wenecji. Te liczne wyróżnienia świadczą o jego ogromnym wpływie i uznaniu w świecie kinematografii na przestrzeni wielu lat.

Za swoje zasługi dla włoskiej kultury Marcello Mastroianni został uhonorowany w 1994 roku tytułem Kawalera Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi Republiki Włoskiej. To państwowe odznaczenie podkreśla jego znaczenie dla dziedzictwa narodowego Włoch i jego wkład w kulturę.

Zdrowie i śmierć Marcello Mastroianniego

Przyczyna zgonu

Bezpośrednią przyczyną śmierci Marcello Mastroianniego był rak trzustki, choroba, z którą zmagał się w ostatnich latach swojego życia. Mimo walki z chorobą, aktor pozostawał aktywny zawodowo do samego końca, co świadczy o jego niezwykłej sile woli i pasji do pracy.

Ostatnie chwile i hołd

W momencie śmierci, w swoim paryskim mieszkaniu, przy łóżku Marcello Mastroianniego obecne były jego obie córki: Barbara i Chiara, a także dwie kluczowe kobiety jego życia – Catherine Deneuve i Anna Maria Tatò. Po jego odejściu rzymska Fontanna di Trevi, miejsce legendarnej sceny z Anitą Ekberg w „Słodkim życiu”, została symbolicznie wyłączona i spowita czarnym kirem, oddając hołd zmarłemu artyście w poruszający sposób.

Uroczystości pogrzebowe Marcello Mastroianniego odbyły się w dwóch miejscach. Pierwsze nabożeństwo żałobne miało miejsce w kościele św. Sulpicjusza w Paryżu, a drugie, po przewiezieniu ciała do Włoch, w rzymskim ratuszu. Aktor spoczął ostatecznie w rodzinnym grobowcu na cmentarzu Verano w Rzymie, w miejscu swojego pochodzenia, kończąc swoją ziemską podróż.

Kontrowersje i skandale związane z Marcello Mastroiannim

Spór o dokument „Marcello Mastroianni: I Remember”

Po śmierci Marcello Mastroianniego wybuchł konflikt rodzinny związany z filmem dokumentalnym „Marcello Mastroianni: I Remember”, autorstwa Anny Marii Tatò. Podczas festiwalu w Wenecji w 1997 roku, córka Chiara, żona Flora oraz była partnerka Catherine Deneuve próbowały zablokować pokaz tego filmu. Twierdziły, że dokument narusza ich prawa i prywatność, co wywołało publiczną debatę na temat granic osobistych wspomnień.

Protest rodziny i kwestia praw do wizerunku

Protest rodziny był motywowany m.in. kwestią praw do wizerunku. Anna Maria Tatò utrzymywała, że Marcello Mastroianni zapisał jej w testamencie wszelkie prawa do swojego wizerunku, co dawało jej podstawę do stworzenia i prezentacji filmu. Rodzina jednak kwestionowała tę interpretację i dążyła do ochrony pamięci o aktorze, co doprowadziło do złożonego sporu prawnego i emocjonalnego.

Finał sporu

Ostatecznie festiwal w Wenecji odrzucił protesty rodziny i zdecydował o wyświetleniu filmu dokumentalnego. Decyzja ta wywołała dalsze napięcia między Tatò a rodziną aktora, podkreślając złożoność relacji i dziedzictwa, jakie Marcello Mastroianni pozostawił po sobie, co stanowiło gorzki epilog jego życia.

Ciekawostki z życia Marcello Mastroianniego

Wojenna ucieczka i ukrycie

Podczas II wojny światowej Marcello Mastroianni doświadczył dramatycznych wydarzeń. Był internowany w niemieckim obozie jenieckim, skąd zdołał zbiec. Po ucieczce ukrywał się w Wenecji, co stanowiło trudny, ale formacyjny okres w jego młodym życiu, kształtujący jego charakter i determinację.

Zanim na dobre zajął się aktorstwem, Marcello Mastroianni studiował budownictwo i architekturę. To wykształcenie, choć nie związane bezpośrednio z jego późniejszą karierą, pomagało mu w późniejszych latach w lepszym rozumieniu przestrzeni i kompozycji na planie filmowym, co było cennym atutem.

W 1951 roku Marcello Mastroianni użyczył swojego głosu Jean-Pierre Aumontowi we włoskiej wersji językowej filmu „Ostatnie spotkanie”. Był to jeden z jego wczesnych angażów w branży filmowej, zanim jeszcze zdobył szerokie uznanie jako aktor pierwszoplanowy, pokazując jego wczesne związki z kinem.

Nietypowa oferta adopcji i reakcja Deneuve

W pewnym momencie jego życia, żona Flora Carabella zaproponowała, że adoptuje Chiarę, córkę Marcello i Catherine Deneuve, aby pomóc w jej wychowaniu. Catherine Deneuve stanowczo odrzuciła tę propozycję, co świadczy o złożoności relacji między partnerami i ich rodzinami, a także o niezależności Deneuve.

Wizerunek „latynoskiego kochanka” i jego przełamywanie

Marcello Mastroianni często był postrzegany jako „latynoski amant”, jednak sam aktor starał się przełamywać ten stereotyp. Świadomie wybierał role postaci słabych, zagubionych lub komicznych, pokazując tym samym swoją wszechstronność i unikanie łatwych schematów, co docenili krytycy i widzowie.

Związki z Polską

W 1991 roku Marcello Mastroianni odwiedził Polskę. Było to ważne wydarzenie kulturalne, które spotkało się z dużym zainteresowaniem ze strony polskiej publiczności i mediów, potwierdzając jego międzynarodową popularność i sympatię, jaką darzyli go polscy fani kina.

Marcello Mastroianni był znanym nałogowym palaczem, co często było widoczne zarówno w jego życiu prywatnym, jak i w kreowanych przez niego postaciach. Mimo swojego statusu gwiazdy, często podkreślał swoją skromność, powtarzając, że aktorstwo to po prostu praca, która pozwala mu pozostać dzieckiem. Ta deklaracja pokazuje jego dystans do sławy i autentyczną miłość do sztuki.

Aktor biegle posługiwał się językiem francuskim, co znacząco ułatwiło mu karierę i życie osobiste we Francji, gdzie spędzał sporo czasu i nawiązał wiele bliskich relacji. Do dziś jest uważany za wzór męskiej elegancji i stylu „sprezzatura”, czyli swobodnej nonszalancji, która inspiruje wielu.

Marcello Mastroianni, ikona włoskiego kina, pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, tworząc niezapomniane kreacje w blisko 150 filmach, które na stałe wpisały się do historii światowej kinematografii. Jego życie prywatne, pełne złożonych relacji i licznych romansów, stanowiło nieodłączną część jego barwnej biografii, dodając mu ludzkiego wymiaru i czyniąc postacią fascynującą nie tylko na ekranie, ale i poza nim.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Marcello_Mastroianni