Morgan Freeman: Życie i kariera wybitnego aktora.

0

Morgan Freeman, urodzony 1 czerwca 1937 roku w Memphis w stanie Tennessee, to amerykański aktor i producent filmowy o niekwestionowanej pozycji w historii kina. Na styczeń 2026 roku aktor będzie miał 88 lat. Jego kariera, trwająca od ponad sześciu dekad, obfituje w ikoniczne role i niezapomniane kreacje, a jego charakterystyczny, głęboki głos uczynił go jednym z najbardziej rozpoznawalnych narratorów na świecie. Freeman był dwukrotnie żonaty: z Jeanette Adair Bradshaw (1967-1979) oraz z Myrna Colley-Lee (od 1984 roku, rozwód w 2010 roku). Jest ojcem czwórki dzieci. W 2022 roku magazyn „Empire” uznał go za jednego z 50 najwybitniejszych aktorów wszech czasów, co jest dowodem jego niekwestionowanego statusu ikony kina.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na styczeń 2026 roku 88 lat.
• Żona/Mąż: Myrna Colley-Lee (rozwód w 2010 roku), Jeanette Adair Bradshaw (rozwód w 1979 roku).
• Dzieci: Cztery.
• Zawód: Aktor, producent filmowy, narrator.
• Główne osiągnięcie: Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę w filmie „Za wszelką cenę” (2004), uznany za jednego z 50 najwybitniejszych aktorów wszech czasów przez magazyn „Empire”.

Podstawowe informacje o Morganie Freemanie

Dane biograficzne i pochodzenie

Morgan Freeman urodził się 1 czerwca 1937 roku w Memphis w stanie Tennessee. Jego pełne nazwisko rodowe to Morgan Porterfield Freeman Jr. Aktor od ponad sześciu dekad aktywnie działa w branży rozrywkowej. Badania DNA ujawniły, że jego przodkowie pochodzili z Afryki – około jednej czwartej z obszaru między dzisiejszym Senegalem a Liberią, a trzy czwarte z regionu Kongo-Angola. Jego prapradziadkowie byli niewolnikami migrującymi z Karoliny Północnej do Mississippi. Freeman odkrył również, że jego biały prapradziadek ze strony matki żył i został pochowany obok jego czarnoskórej praprababci, pomimo braku możliwości legalnego zawarcia małżeństwa w czasach segregacji rasowej na Południu Stanów Zjednoczonych.

Znaczenie głosu i status w branży

Charakterystyczny, głęboki głos Morgana Freemana stał się jego znakiem rozpoznawczym. Umożliwił mu on narrację niezliczonych prestiżowych filmów dokumentalnych i programów popularnonaukowych. W 2022 roku, w plebiscycie czytelników magazynu „Empire”, Freeman został oficjalnie uznany za jednego z 50 najwybitniejszych aktorów wszech czasów, co podkreśla jego ikoniczny status w świecie kina.

Rodzina i życie prywatne Morgana Freemana

Pochodzenie i przodkowie

Morgan Freeman jest synem Mamie Edny (z domu Revere), nauczycielki (1912–2000), i Morgana Porterfielda Freemana, fryzjera, który zmarł w wieku 45 lat z powodu marskości wątroby. Aktor wychowywał się w rodzinie z trojgiem starszego rodzeństwa. W dzieciństwie często się przemieszczał – jako niemowlę trafił pod opiekę babci ze strony ojca w Charleston w stanie Mississippi, a później mieszkał w Greenwood, Gary i Chicago.

Relacje i potomstwo

Morgan Freeman był dwukrotnie żonaty. Jego pierwszą żoną była Jeanette Adair Bradshaw, z którą był w związku małżeńskim od 1967 do 1979 roku. Drugą żoną została Myrna Colley-Lee, z którą ożenił się w 1984 roku; para rozwiodła się w 2010 roku po długiej separacji. Aktor jest ojcem czworga dzieci. Dwoje z nich pochodzi z jego pozamałżeńskich związków, które miały miejsce przed i w trakcie jego pierwszego małżeństwa.

Kariera aktorska Morgana Freemana

Początki kariery i wczesne doświadczenia

Przygodę z aktorstwem Morgan Freeman rozpoczął w bardzo młodym wieku, mając zaledwie 9 lat. Jego debiutem była główna rola w szkolnym przedstawieniu. Trzy lata później, jako 12-latek, wygrał ogólnostanowy konkurs dramatyczny, co zapowiadało jego przyszłe sukcesy. W latach 1971–1975 występował w popularnym programie dla dzieci „The Electric Company” emitowanym przez PBS. Chociaż ten okres przyniósł mu rozpoznawalność i stabilizację finansową, sam aktor wspominał go jako bardzo nieszczęśliwy i męczący.

Przełomowe role i ugruntowanie pozycji w Hollywood

Przełomem w karierze aktorskiej Morgana Freemana była rola brutalnego alfonsa w filmie „Street Smart” z 1987 roku. Za tę kreację otrzymał swoją pierwszą nominację do Oscara, co pozwoliło mu odejść od stereotypu aktora grającego jedynie postacie drugoplanowe. Rok 1989 był dla niego niezwykle udany – zagrał w czterech głośnych produkcjach: „Glory”, „Driving Miss Daisy” (za którą otrzymał nominację do Oscara dla najlepszego aktora), „Lean on Me” oraz „Johnny Handsome”. Te role ugruntowały jego pozycję jako jednego z wiodących aktorów w Hollywood.

Kluczowe projekty filmowe i telewizyjne

W 1994 roku Morgan Freeman wcielił się w rolę Ellisa Boyda „Reda” Reddinga w filmie „Skazani na Shawshank”. Ta kultowa rola przyniosła mu kolejną nominację do Oscara i jest uważana za jedną z najważniejszych w jego dorobku. W latach 2005–2012 aktor portretował postać Luciusa Foxa w trylogii „Mroczny Rycerz” w reżyserii Christophera Nolana, co otworzyło mu drzwi do świata wysokobudżetowych produkcji o superbohaterach. Jego charakterystyczny głos sprawił, że często wcielał się w postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub boskim statusie, czego przykładem jest rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” z 2003 roku. Morgan Freeman był również narratorem oscarowego dokumentu „Marsz pingwinów” (2005), co stało się jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów jego pracy głosowej. W 1990 roku użyczył głosu postaci Fredericka Douglassa w filmie dokumentalnym „The Civil War” Kena Burnsa. W 2010 roku zastąpił Waltera Cronkite’a jako głos wprowadzający w „CBS Evening News”. Jego pierwsza rola filmowa, choć niewymieniona w napisach, miała miejsce w filmie „The Pawnbroker” z 1964 roku.

Warto wiedzieć: Aktor jest znany z tego, że potrafi zasnąć w niemal każdym miejscu, co stało się anegdotą wśród jego współpracowników na planach filmowych.

Debiut reżyserski

W 1993 roku Morgan Freeman zadebiutował jako reżyser. Stworzył dramat „Bopha!”, opowiadający o realiach apartheidu w RPA. W filmie tym główną rolę zagrał Danny Glover.

Nagrody i osiągnięcia Morgana Freemana

Główne nagrody filmowe (Oscar, Złoty Glob)

W 2004 roku Morgan Freeman zdobył Oscara dla najlepszego aktora drugoplanowego za rolę byłego boksera Eddiego „Scrap-Iron” Duprisa w dramacie sportowym „Za wszelką cenę” (Million Dollar Baby), w reżyserii Clinta Eastwooda. Jest również laureatem Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu za rolę Hoke’a Colburna w filmie „Wożąc panią Daisy” (1989). W swojej karierze otrzymał liczne nominacje do Oscara, w tym za role w filmach „Street Smart”, „Driving Miss Daisy” i „Skazani na Shawshank”.

Nagrody za całokształt twórczości

W ciągu swojej bogatej kariery Morgan Freeman został uhonorowany wieloma nagrodami za całokształt twórczości. Wśród nich znajdują się Kennedy Center Honor (2008), AFI Life Achievement Award (2011), Cecil B. DeMille Award (2012) oraz Screen Actors Guild Life Achievement Award (2018). W 2019 roku otrzymał również nagrodę za całokształt twórczości od stowarzyszenia krytyków filmowych (Critics’ Choice Movie Awards).

Nagrody teatralne

Morgan Freeman ma na swoim koncie również nagrody związane z jego działalnością teatralną. W 1980 roku otrzymał nagrodę Obie Award za tytułową rolę w szekspirowskiej tragedii „Koriolan”. Był również nominowany do nagrody Tony w 1978 roku za rolę w sztuce „The Mighty Gents”.

Działalność biznesowa i inne przedsięwzięcia

Firma produkcyjna Revelations Entertainment

W 1996 roku, wspólnie z Lori McCreary, Morgan Freeman założył firmę produkcyjną Revelations Entertainment. Firma ta wyprodukowała między innymi popularny serial polityczny „Madam Secretary” dla stacji CBS. Działalność produkcyjna pozwala Freemanowi na realizację projektów filmowych i telewizyjnych według własnej wizji.

Inwestycje w kulturę

Morgan Freeman jest współwłaścicielem klubu bluesowego „Ground Zero” w Clarksdale w stanie Mississippi. Lokal ten odzwierciedla jego silne przywiązanie do kultury i tradycji tego regionu Stanów Zjednoczonych, kolebki muzyki bluesowej.

Filantropia i aktywizm Morgana Freemana

Działalność ekologiczna

Freeman jest zaangażowanym aktywistą ekologicznym. W 2014 roku przekształcił swoją posiadłość o powierzchni 124 akrów w Mississippi w sanktuarium dla pszczół miodnych. Działanie to miało na celu przeciwdziałanie masowemu wymieraniu tych pożytecznych owadów.

Wsparcie dla ofiar katastrof

W 2004 roku Morgan Freeman aktywnie pomógł w założeniu funduszu Grenada Relief Fund. Celem funduszu było udzielenie pomocy ofiarom huraganu Ivan, który spustoszył wyspę Grenada.

Zaangażowanie polityczne

Aktor jest również aktywny politycznie. W 2008 roku publicznie poparł kandydaturę Baracka Obamy na prezydenta Stanów Zjednoczonych. W 2016 roku użyczył swojego głosu w kampanii Hillary Clinton.

Krytyka Miesiąca Historii Czarnoskórych

Morgan Freeman publicznie krytykował obchody Miesiąca Historii Czarnoskórych (Black History Month). Twierdził, że historia Afroamerykanów jest integralną częścią historii Stanów Zjednoczonych i nie powinna być ograniczana do jednego miesiąca w roku, sugerując potrzebę szerszego i bardziej zintegrowanego spojrzenia na dziedzictwo kulturowe.

Wypadki i stan zdrowia Morgana Freemana

Poważny wypadek samochodowy i jego konsekwencje

W sierpniu 2008 roku Morgan Freeman uległ poważnemu wypadkowi samochodowemu w pobliżu Ruleville w stanie Mississippi. Jego auto dachowało, a on sam doznał złamania lewego ramienia, łokcia oraz barku. Wypadek ten pozostawił trwały ślad na jego zdrowiu. Aktor cierpi na fibromialgię, co powoduje chroniczny ból i częściowy paraliż lewej ręki. Z tego powodu często nosi na niej rękawicę uciskową.

Choroba i jej wpływ na życie

W wieku 16 lat Morgan Freeman zachorował na ciężkie zapalenie płuc, które niemal doprowadziło do jego śmierci. To wydarzenie wspominał jako jedno z kluczowych w jego życiu, które ukształtowało jego perspektywę.

Służba wojskowa Morgana Freemana

Okres służby w Siłach Powietrznych USA

W 1955 roku Morgan Freeman zrezygnował z częściowego stypendium aktorskiego na Jackson State University, aby zaciągnąć się do Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych (United States Air Force). Podczas czteroletniej służby wojskowej (1955–1959) pracował jako mechanik radarów śledzących (Automatic Tracking Radar repairman). Służbę zakończył w stopniu Airman First Class (starszy szeregowy).

Kontrowersje z udziałem Morgana Freemana

Oskarżenia o niewłaściwe zachowanie

W maju 2018 roku stacja CNN opublikowała raport, w którym osiem kobiet oskarżyło Morgana Freemana o niewłaściwe zachowanie i molestowanie seksualne na planach filmowych. Aktor wydał wówczas oświadczenie, w którym przeprosił każdego, kto poczuł się niekomfortowo, podkreślając, że nigdy nie miał zamiaru nikogo urazić. Incydent ten był szeroko komentowany w mediach.

Ciekawostki z życia Morgana Freemana

Kariera w show-biznesie przed aktorstwem

Zanim Morgan Freeman zdobył sławę jako aktor, pracował jako tancerz podczas Wystawy Światowej w Nowym Jorku w 1964 roku. Był również członkiem grupy teatru muzycznego Opera Ring w San Francisco, zdobywając pierwsze szlify w świecie sceny.

Debiut na Broadwayu

W 1968 roku Morgan Freeman zadebiutował na Broadwayu w całkowicie czarnoskórej obsadzie musicalu „Hello, Dolly!”. Występował u boku takich gwiazd jak Pearl Bailey i Cab Calloway, co było ważnym krokiem w jego karierze scenicznej.

Licencja pilota i podróże

Aktor posiada licencję pilota, którą uzyskał w wieku 65 lat. Jest również właścicielem co najmniej trzech prywatnych samolotów, w tym odrzutowca Emivest SJ30. Jego pasja do latania pozwala mu na komfortowe podróżowanie. Jest zapalonym żeglarzem i spędził wiele czasu żeglując po Karaibach.

Udział w wydarzeniach międzynarodowych

W 2022 roku Morgan Freeman wystąpił podczas ceremonii otwarcia Mistrzostw Świata w Piłce Nożnej w Katarze. Pojawił się u boku Ghanima Al-Muftaha, promując ideę jedności i tolerancji, co podkreśla jego globalny zasięg i wpływy.

Typowe role i ich symbolika

Morgan Freeman jest znany z tego, że często gra postacie o wielkim autorytecie, mądrości lub boskim statusie. Najlepszym przykładem jest rola Boga w filmie „Bruce Wszechmogący” z 2003 roku. Jego głos i prezencja sprawiają, że idealnie nadaje się do takich kreacji.

Styl życia i przywiązanie do korzeni

Mimo ogromnej sławy i życia w centrum przemysłu filmowego, Morgan Freeman zdecydował się zamieszkać na stałe w Mississippi, z dala od zgiełku Hollywood. Podkreśla to jego silne przywiązanie do korzeni i spokojniejszego trybu życia.

Pasja do muzyki bluesowej

Freeman jest wielkim fanem muzyki bluesowej, co zainspirowało go do otwarcia własnego klubu muzycznego.

Kluczowe role filmowe

• „Street Smart” (1987) – pierwsza nominacja do Oscara
• „Glory” (1989)
• „Driving Miss Daisy” (1989) – nominacja do Oscara dla najlepszego aktora
• „Lean on Me” (1989)
• „Johnny Handsome” (1989)
• „Skazani na Shawshank” (1994) – rola Reda, nominacja do Oscara
• Trylogia „Mroczny Rycerz” (2005-2012) – rola Luciusa Foxa
• „Bruce Wszechmogący” (2003) – rola Boga
• „Za wszelką cenę” (Million Dollar Baby) (2004) – Oscar dla najlepszego aktora drugoplanowego
• „Wożąc panią Daisy” (1989) – Złoty Glob dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu
• „Last Vegas” (2013) – u boku Michaela Douglasa, Roberta De Niro i Kevina Kline’a

Nagrody i wyróżnienia

Morgan Freeman, dzięki swojej niezwykłej karierze, wszechstronnym talentom aktorskim i charakterystycznemu głosowi, na stałe zapisał się w annałach światowego kina. Jego wpływ wykracza poza ekran, obejmując działalność produkcyjną, filantropijną i aktywistyczną, co czyni go postacią inspirującą i szanowaną na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Morgan_Freeman